Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ) σε νεογνά και βρέφη

Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ) [Gastroesophageal reflux disease (GERD)]ονομάζεται η ‘αναγωγή’ γαστρικών υγρών από το στομάχι στον οισοφάγο. Στα νεογνά και στα βρέφη συνήθως οφείλεται σε ανωριμότητα του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα, δηλαδή μιας ‘ανεπίστροφης’ βαλβίδας που δεν επιτρέπει την αναγωγή των γαστρικών υγρών στον οισοφάγο.

Φυσιολογικά, επεισόδια παλινδρόμησης εμφανίζουν σχεδόν όλα τα νεογνά στο πρώτο τρίμηνο της ζωής τους. Σε αυτή την ηλικία, πάνω από τα μισά εμφανίζουν τουλάχιστον ένα επεισόδιο παλινδρόμησης καθημερινά. Η μεγαλύτερη συχνότητα τέτοιων επεισοδίων παλινδρόμησης παρατηρείται στον 4ο μήνα. Τότε περίπου το 70% των βρεφών εμφανίζει ΓΟΠ. Μέχρι τη συμπλήρωση του πρώτου χρόνου της ζωής ή και καμιά φορά και λίγο αργότερα, τα συμπτώματα της παλινδρόμησης υποχωρούν. Αυτό οφείλεται στην προοδευτική ωρίμανση του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα και στην ομαλοποίηση της λειτουργίας του οισοφάγου και του στομάχου. Προδιαθεσικοί παράγοντες για ΓΟΠ είναι η προωρότητα, η δυσανεξία στο αγελαδινό γάλα αλλά και η υπερβολική σίτιση.

Η σχετικά ‘φυσιολογική’ ή αναμενόμενη ΓΟΠ που συνήθως συνοδεύεται από συχνές, αβίαστες, γουλιές γάλακτος κατά τη διάρκεια ή μετά το γεύμα γίνεται παθολογική παλινδρομική νόσος όταν συνοδεύεται από συμπτώματα:

•έντονο κλάμα
•ρουκετοειδείς εμέτους
•απώλεια ή ανεπαρκή πρόσληψη βάρους
•ανησυχία στον ύπνο
•βήχα ή κρίσεις άπνοιας
•δυσφορία στη σίτιση κ.α.

Παρά την αυξημένη συχνότητα της ΓΟΠ τα περισσότερα βρέφη με απλή ΓΟΠ δεν χρειάζεται να υποβληθούν σε καμία εργαστηριακή εξέταση. Η καλή κλινική εξέταση και το λεπτομερές ιστορικό από τον παιδίατρο, συνήθως αρκούν για να επιβεβαιώσουν τη διάγνωση της απλής ΓΟΠ και να δώσουν οδηγίες στους ανήσυχους γονείς. Όταν όμως, παρ’ όλα αυτά, τα επεισόδια της παλινδρόμησης είναι πολύ συχνά και δημιουργούν προβλήματα ή επιπλοκές τότε χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.

Το υπερηχογράφημα του ανώτερου πεπτικού πριν και μετά γεύμα, αν και δεν αποτελεί ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για τη διάγνωση της ΓΟΠ, προσφέρει σημαντική βοήθεια στη διερεύνηση της πιθανώς επιπεπλεγμένης ΓΟΠ. Εκτός από τον αποκλεισμό των ανατομικών ανωμαλιών που μπορεί να προκαλέσουν εμέτους, όπως πυλωρική στένωση, διαφραγματοκήλη malrotation κ.α. η χρήση του έγχρωμου Doppler στη μελέτη της γαστρο-οισοφαγικής συμβολής επιτρέπει την παρακολούθηση της επάρκειας ή όχι του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα μετά από υγρό γεύμα (γάλα) του βρέφους. Αυτό είναι εφικτό γιατί, στην ΓΟΠ με την υπερηχογραφική παρακολούθηση της κίνησης του υγρού περιεχομένου του στομάχου μετά το γεύμα μπορεί να απεικονιστεί η φορά της κίνησης του υγρού στο καρδιοοισοφαγικό στόμιο. Αν λοιπόν υπάρχει αναγωγή, αυτή μπορεί να απεικονιστεί σχετικά εύκολα με τον υπερηχογραφικό έλεγχο Doppler, αφού ανιχνεύεται αντίστροφη κίνηση των υγρών προς τον οισοφάγο, δια μέσου του ‘χαλαρού’ κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα. Σε σοβαρές περιπτώσεις, η pH-μετρία και η εμπεδησιομετρία (impedance) του οισοφάγου είναι οι πλέον αξιόπιστες εξετάσεις σήμερα που μπορεί να συμπληρωθούν και με γαστροσκόπηση και βιοψία για τον έλεγχο της σοβαρότητας της οισοφαγίτιδας ή και για την ανάπτυξη στένωσης του οισοφάγου. Το είδος της εξέτασης αλλά και η ενδεχόμενη θεραπευτική παρέμβαση στην ΓΟΠ θα επιλεγεί μόνο από τον θεράποντα παιδίατρο.

Η πρόγνωση της ΓΟΠ είναι καλή και στην πλειονότητα των βρεφών τα συμπτώματα υποχωρούν από το 12ο μέχρι τον 24ο μήνα.

© ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΙΡΗΣ – ΓΕΝ. ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.