Η υπερηχογραφία είναι µια διαγνωστική µέθοδος που χρησιμοποιεί ηχητικά κύµατα πολύ υψηλής συχνότητας (από 2 µέχρι και 11 εκατομμύρια κύκλους το δευτερόλεπτο!) και εφαρμόζεται σε ευρεία κλίµακα στην ιατρική. Η απεικόνιση των εσωτερικών οργάνων του σώµατος, δηλαδή το τελικό αποτέλεσµα αυτής της διαγνωστικής μεθόδου, είναι το υπερηχογράφηµα.
Οι υπερηχογραφικές εικόνες, αφορούν την κύηση και τον έλεγχο του εμβρύου σε όλες της φάσεις της οργανογένεσής του αλλά και την υφή των εσωτερικών, συμπαγών οργάνων του σώµατος. Έτσι, εκτός από την κύηση, µε τον υπέρηχο εξετάζονται όργανα από την άνω κοιλιά, όπως το συκώτι, η χοληδόχοςκύστη, το πάγκρεας και ο σπλήνας, τα νεφρά και τα επινεφρίδια από τον οπισθοπεριτοναϊκό χώρο αλλάκαι όργανα της κάτω κοιλιάς, όπως η ουροδόχος κύστη, η μήτρα και οι ωοθήκες για τις γυναίκες ή ο προστάτης για τους άνδρες. Ακόµα, µε το υπερηχογράφηµα παίρνουµε εικόνες από την υφή «επιφανειακών» οργάνων, όπως του θυρεοειδή, του µαστού ή και άλλων «µαλακών µορίων», όπως αδένες, µύες ή τένοντες. Σηµαντική ακόµα είναι η διαγνωστική συμβολή και η ασφαλής χρήση των υπερήχων στην παιδιατρική και κυρίως για τα βρέφη και τα νεογνά. Εκτός από τις άλλες εφαρμογές τους, οι υπέρηχοι βοηθούν σηµαντικά τον παιδίατρο και στη µελέτη των ισχίων των νεογνών.
Το έγχρωμο DOPPLER (TRIPLEX) έδωσε νέα ώθηση στη διαγνωστική χρήση των υπερήχων στην ιατρική, αφού βοήθησε στην ανίχνευση της αιμοδυναμικής των αγγείων των οργάνων. Έτσι έγινε προσιτή η µελέτη για την καρδιά, τις καρωτίδες, την κοιλιακή αορτή και τα περιφερικά αγγεία. Ακόµα, µε τη χρήση του έγχρωμου TRIPLEX και την ανίχνευση της χαµηλής ροής (POWER DOPPLER), έγινε πιο εύκολη και η µελέτη της κυκλοφορίας στον οµφάλιο λώρο στην κύηση. Μερικές φορές μάλιστα, η εξέταση είναι σωτήρια για την κύηση, αφού µπορεί να αποκαλύψει περιελίξεις του οµφάλιου λώρου ή και αιµοδυναµικές διαταραχές στην τροφοδοσία και την ανάπτυξη του εµβρύου. Αναμφισβήτητα, µια σηµαντική εξέλιξη στη σύγχρονη υπερηχογραφία είναι η «ζωντανή» real time τρισδιάστατη απεικόνιση (4D). Έτσι, όπως παλιότερα παρακολουθούσαµε µε τον υπέρηχο την κίνηση σε δύο διαστάσεις, τώρα µπορούµε να κάνουµε το ίδιο και τρισδιάστατα. Αυτή ακριβώς είναι και η διαφορά του 4D από το απλό τρισδιάστατο (3D) και βέβαια το παλιότερο υπερηχογράφηµα δύο διαστάσεων (2D). Ουσιαστικά η μετεξέλιξη του 3D σε ζωντανή παρακολούθηση (real time), πρόσθεσε στις τρεις διαστάσεις του χώρου (µήκος, πλάτος, ύψος) και την τέταρτη διάσταση που είναι βέβαια ο χρόνος και έδωσε το υπερηχογράφηµα 4D.
